10.Sınıf Edebiyat Kitabı Cevapları (Zambak Yayınları)

10.Sınıf Edebiyat Kitabı 3.Ünite Sonu Değerlendirme Soruları ve Cevapları (Sayfa 217,218,219)

ÜNİTE SONU DEĞERLENDİRMESİ

a. Aşağıda boş bırakılan yerlere uygun sözcükler getiriniz.

1. İslamiyet’in kabulünden sonra oluşturulan ilk eserlerde bazı   Arapça ve Farsça kelimeler kullanılmaya başlanmıştır.

2. XIII. yüzyılda yaşayan  Hoca Dehhanî divan şiirinin ilk temsilcisi kabul edilir.

3.Danişmentname Anadolu’nun Müslüman Türklerin hâkimiyetine geçmesi sırasında Danişmend Gazi ve Melik Gazi’nin gösterdikleri kahramanlıkları anlatan bir halk destanıdır.

 

b. Aşağıdaki bilgilerin başına doğru ise ( D ), yanlış ise ( Y ) yazınız.

( Y ) Türkler, İslamiyet’ten sonraki hayatlarında İslamiyet öncesi dönemdeki kültürlerinden tamamen uzaklaşmışlardır.

( D ) X. yüzyıl ile XII. yüzyıl arasında Türk edebiyatı bir geçiş dönemi yaşamıştır.

( Y ) Gazelin en güzel beytine matla beyit adı verilir.

 

c. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet’in etkisiyle oluşturulan geçiş dönemi eserlerinden biri değildir?

A)Orhun Abideleri

B)Divan-ı Hikmet

C)Divan-ı Lügati’t Türk

D)Kutadgu Bilig

E)Atebetü’l-Hakayık

CEVAP:A

 

2. İslami Türk edebiyatının elimize geçen ilk ürünüdür. Dinî, ahlaki görüşleri içeren didaktik tarzdaki eser, aruz vezniyle ve mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır. Eser, Türk edebiyatının ilk siyasetnamesi olarak kabul edilir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki eserlerden hangisi getirilmelidir?

A)Divan-ı Lügati’t – Türk

B)Divan-ı Hikmet

C)Muhakemetü’l – Lügateyn

D)Atebetü’l-Hakayık

E)Kutadgu Bilig

CEVAP:E

 

3. İslamiyet’ten önceki ve sonraki dönemin karşılaştırılmasıyla ilgili olarak verilen aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)İslamiyet’ten sonra Türklerin sosyal ve kültürel hayatında pek bir değişiklik olmamıştır.

B)Türkler İslamiyet’ten sonra yaşadıkları göçebe hayatı bırakıp yerleşik hayata geçmişlerdir.

C)İslamiyet sayesinde Türklerde birlik düşüncesi oluşmuş, sağlam bir birlik meydana gelmiştir.

D)Türkler bu zamana kadar çok az yazılı ürün vermişlerdir, bu dönemde yazılı ürünler de çoğalmaya başlamıştır.

E)O güne kadar dış etkilerden uzak olan Türkçeye Arapça ve Farsça kelimeler girmeye başlamıştır.

CEVAP:A

 

4. Divan-ı Lügati’t Türk adlı eserle ilgili olarak verilen aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)Türk dilinin ilk sözlüğü kabul edilir.

B)Eser, sadece bir sözlük değil, aynı zamanda Türk folklorunun ilk kitabıdır.

C)Eserde İslamiyet Öncesi Döneme ait sözlü ürün örnekleri vardır.

D)Yusuf Has Hacip tarafından kaleme alınmıştır.

E)Eser Arapça olarak yazılmıştır.

CEVAP:D

 

5. XI ve XII. yüzyıl Türk edebiyatı ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)Âşık tarzı Türk şiiri ortaya çıkmıştır.

B)İslami ilk ürünler verilmiştir.

C)Eserlerde Arapça ve Farsça sözcükler kullanılmaya başlanmıştır.

D)Ürünlerde İslami kültürün izleri vardır.

E)Şiirlerde aruz ölçüsü kullanılmaya başlanmıştır.

CEVAP:A

 

6……….. , anonim halk şiiri nazım biçimidir. Sadece dört mısradan oluşur. Yedili hece ölçüsüyle söylenir. uyak düzeni aaxa şeklindedir. İlk iki dizesi uyağı doldurmak ya da temel düşünceye bir giriş yapmak için söylenir. Temel duygu ve düşünce son iki dizede ortaya çıkar. Aşk, sevgi, ayrılık gibi konularda söylenir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Ağıt                                 B) Ninni

C) Mâni                                               D) Türkü

E) Destan

CEVAP:C

 

7. Tasavvuf edebiyatı ürünü olan “ilahi” ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)Din ve tasavvuf konuları işlenir.

B)Belli bir ezgiyle söylenir.

C)Kendine ait özel bir biçimi yoktur, koşma ya da semai biçimlerinde olabilir.

D)Genellikle hece ölçüsü kullanılır.

E)Ağırlıklı olarak beyit nazım birimi kullanılır.

CEVAP:E

 

8. Aşağıdakilerin hangisi halk şiirinin genel özelliklerinden biri değildir?

A)Halkın içinden doğan eserler, konu, tema ve duyarlık bakımından halkın hayatına sıkı sıkıya bağlıdır.

B)Nazım birimi olarak bent ve beyit esas alınır.

C)Şiirlerde, genellikle millî ölçü olan hece ölçüsü kullanılır.

D)Aşk, doğa, ayrılık gibi halkı ilgilendiren somut konular işlenir.

E)Yalın, içten ve doğaçlama bir anlatım kullanılır.

CEVAP:B

 

9. diğer halk şiiri türlerine göre biraz daha özgürce uyaklanır ve ilk söyleyeni, bir süre geçtikten sonra unutulur. Daha çok Orta ve Güney Anadolu’da Afşar ve Türkmen kökenli toplumlarda, belli geleneksel eylemlere uyularak ölen kişinin başında ya da o gömüldükten sonra genellikle kadınlar tarafından söylenir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Ağıt                  B) Destan        C) Türkü

D) Ninni               E) Mâni

CEVAP:A

 

10. Aşağıdakilerden hangisi halk edebiyatı nesri ürünlerinden değildir?

A) Karagöz                          B) Roman

C) Tekerleme                    D) Fıkra

E) Masal

CEVAP:B

 

11. Aşağıdaki cümlelerden hangisi halk şiirinin genel özelliklerinden biri değildir?

A)Halk kültürüne ve diline bağlılık esastır.

B)Süsten uzak, yalın bir Türkçe kullanılır.

C)Millî ölçü olan hece ölçüsü kullanılır.

D)Aşk, doğa, ayrılık, özlem, dil, tasavvuf gibi konular işlenir.

E)Genellikle tam ve zengin kafiye kullanılır.

CEVAP:E

 

12. Anonim halk edebiyatı nazım türü olan ağıtın, İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatında karşılığı………, divan edebiyatında karşılığı ise……………..  

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A)Sagu – mersiye

B)Mersiye – sagu

C)Koşuk – mesnevi

D)Sav – mersiye

E)Sagu – hicviye

CEVAP:A

 

13. Âşık edebiyatı nazım şekillerinden koşmanın bir türü olan bu şiirlerde yiğitçe bir söyleniş vardır. Savaş, kahramanlık gibi konular işlenir.

Yukarıda tanıtılan şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Destan                           B) Koçaklama

C) Taşlama                          D) Güzelleme

E) Ağıt

CEVAP:B

 

14. Aşağıdaki cümlelerden hangisi halk şiirinin genel özelliklerinden biri değildir?

A)Toplum hayatını ilgilendiren sorunlara da sık sık eğilen şairler, bunlarla ilgili eleştiriler getirirler.

B)Doğal, somut ve samimi bir anlatım vardır.

C)Nazım birimi olarak dörtlük esas alınmıştır.

D)Şiirler genellikle saz eşliğinde, belli bir ezgiyle okunur.

E)Ölçü olarak aruz vezni tercih edilmiştir.

CEVAP:E

 

15. Din ve tasavvuf konularının işlendiği şiirlere …………..denir. Bunlar herhangi bir tarikatın görüşlerini yansıtmaz; konuyu genel olarak ele alır. Koşma gibi uyaklanır ve genellikle 4+4 duraklı 8’li ölçü kullanılır.

Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakiler-den hangisi getirilmelidir?

A) Nefes             B) Deme       C) Semai

D) İlahi                  E) Mesnevi

CEVAP:D

 

16. Alevi ve Bektaşi şairlerin, ayinlerde, meclislerde ezgiyle okudukları, koşma biçimindeki şiirlere  adı…….. verilir. Genellikle tasavvuftaki vahdetivücut düşüncesi anlatılır. Bunun yanında Hz. Muhammed ve Hz. Ali için övgüler de söylenir. Bu şiirlerde kalenderaneve alaycı bir üslup dikkati çeker.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Nefes             B) İlahi                  C) Nutuk

D) Deme             E) Devriye

CEVAP:A

 

17. Arap şiirinde çok kullanılan bir nazım biçimidir. Arapçadan İran şiirine, oradan da Türk şiirine geçmiştir. Beyit sayısı 33 ile 99 arasında değişmekle birlikte daha kısa veya uzun olanları da vardır. Matla beyti kendi arasında uyaklıdır. Sonraki beyitlerin ilk dizeleri serbest, ikinci dizeleri baştaki iki dize ile uyaklıdır.

Bu parçada tanıtılan divan edebiyatı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gazel                              B) Kaside                            C) Şarkı

D) Müstezat                      E) Mesnevi

CEVAP:B

 

18. “Gazel” ile ilgili olarak aşağıdaki cümlelerde verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)Divan edebiyatının en yaygın nazım biçimidir.

B)Edebiyat dünyasına Türklerin kazandırdığı bir nazım biçimidir.

C)Beyit nazım birimi esasına göre yazılır.

D)Aşk, ıstırap, sevgi, sevgilinin âşığa çektirdiği cefalar gibi konular işlenir.

E)İlk beytine matla, son beytine makta adı verilir.

CEVAP:B