9.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı Cevapları (Karizma Eğitim Yayınları)

9.Sınıf Dil ve Anlatım Karizma Eğitim Yayınları 2.Ünite:Dillerin Sınıflandırılması (Sayfa:38,39,40,41,42)

1. DİLLERİN SINIFLANDIRILMASI

Hazırlık

1. Yandaki haritada görüldüğü gibi “X” dilini konuşan ve 1 milyon kişiden oluşan “A” milletinin yarısının, değişik nedenlerden dolayı 200 yıl gibi bir sürede işaret edilen yere göç ettiği varsayılırsa bu milletin dili ve geleceği hakkında neler söylenebilir? Tartışınız. Sonuçları tahtaya yazınız.

1. A milleti 200 yıl sonraki değişimleri ile dilleri aynı şekilde kalmaz. Çünkü diğer bölgelere göç ettiklerinden göç esnasında değişen ulusları görüp onların dillerini etkilerler ya da onlardan bir şeyler alırlar. Yani 200 yıl önceki haliyle kalmaz. Milli benlikleri aynı şekilde kalmaz.

2. Aşağıdaki çocuklar arasında nasıl bir akrabalık ilişkisi kurulabilir? Neden? Sözlü olarak ifade ediniz.

2. Şekillerine bakarak sadece hangi etnik kimliğe sahip oldukları hakkında  yorum yapsak da akrabalık hakkında bir çıkarım sadece dilleri hakkında olabilir.

3. “Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türk halkı, Türk milletidir. Türk milleti demek Türk dili demektir. Türk dili, Türk milleti için kutsal bir hazinedir. Çünkü Türk milleti geçirdiği nihayetsiz felaketler içinde ahlakının, ananelerinin, hatıralarının, menfaatlerinin kısacası bugün kendi milliyetinin, her şeyinin dili sayesinde muhafaza olunduğunu görüyor. Türk dili Türk milletinin kalbidir, dilidir.” sözleriyle Mustafa Kemal Atatürk Türk milletinin varlığını neye bağlamaktadır?

3. Türk milletinin geçirdiği bütün felaketlere rağmen ayakta kalmasını Türk diline bağlamaktadır. Türk milleti varsa Türk dili sayesinde olmuştur.

 

İnceleme

1. Metin                                    YERYÜZÜNDEKİ DİLLER

 

1. Yeryüzündeki Diller metnine göre dil ailelerinin oluşumunda belirleyici unsurlar nelerdir? Tartışınız. Sonuçları maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

1. Dil akrabalığı, dillerin ses dizgesi, biçim, yapı, sözdizimi bakımından kesinliği ortaya çıkan ilişkileri, yakınlıkları sonucunda beliren bağlılıklardır. Dil akrabalığını ortaya koyan ilişkiler arasında, özellikle biçim ve yapı yakınlıkları önemlidir. Ayrıca, söz hazinesi arasındaki benzerlikler de değerlidir; etimolojileri, tarihsel gelişmeleri aydınlık olan ögeler, akrabalık için sağlam dayanaklar, tanıklar durumundadır.

 

1. Etkinlik

Öğretmen, gruplardan belirleyeceği kişilere dünya dillerinin yapı ve köken bakımından nasıl gruplandığını sorar, öğrenciler sorulara cevap verir. Böylece dünya dillerinin yapı ve köken bakımından nasıl gruplandığı tespit edilerek tahtaya yazılır.

2. a. Aşağıda, dünya dilleri bir ağaç şeklinde gösterilmiştir. Verilen bu köken ağacından ve yukarıdaki etkinlik­te ulaşılan sonuçlardan hareketle dillerin köken bakımından nasıl gruplandığını belirleyerek “köken bakımından dil aileleri”ni bir şema üstünde gösteriniz.

 

b. Aşağıdaki tabloda köken bakımından aynı gruba ait olan dillerden bazıları bir arada verilmiştir. Tablodaki bilgileri inceleyerek bu dillerin aynı dil ailesine ait olmasının hangi ölçütlerin benzer olmasından kaynaklandığını belirleyiniz. Sonuçları aşağıdaki noktalı yerlere yazınız.

Dünya dilleri arasındaki

Ses sistemi,

yapı 

söz dizimi bakımından

benzerlikleri dil

ailelerini oluşturmuştur.

 

2. Etkinlik

a. Dil aileleri ile ilgili ulaşılan sonuçlardan hareketle sınıfa getirilen dünya haritası üzerinde dil ailelerine ait yer­ler gösterilir.

a.

b. Aynı harita üzerinde Türkçenin konuşulduğu yerler gösterilir.

b.

 

3. a. Aşağıda tek heceli, çekimli ve eklemeli dillerin yapı özellikleri örneklendirilmiştir. Bu örnekleri inceleyerek tek heceli, çekimli ve eklemeli dillerin özelliklerini noktalı yerlere yazınız.

b. Yaptığınız araştırmalardan hareketle tek heceli, çekimli ve eklemeli dilleri aşağıdaki ilgili yere yazınız.

Yapı   bakımında diller Özellikleri   Hangi   diller
Tek heceli diller •Sözcükler ek almadan değişime uğramadan kalmaktadır.•Cümle içerisinde sözcükler, bulundukları yere ve başka sözcüklerle   yan yana gelme durumuna göre anlam kazanır. Çince ile Vietnam dili ve bazı Himalaya ve Afrika dilleri   ve Avrupa’da Bask dili bu gruba girer.
Çekimli diller •Büküm, sözcüğün çekimi sırasında kökün özellikle kökteki   ünlünün değişmesidir.•Çekim sırasında görülen değişikliklerle yeni sözcükler ve   kavramlar ortaya çıkar. •Hint- Avrupa dilleri (Almanca, Farsça, Fransızca, Hintçe)   ile Arapça çekimli dil grubuna girer.
Eklemeli diller •Bu dillerde bir veya daha çok heceli köklere yapım ve   çekim ekleri eklenir.•Köke getirilen yapım ekleri ile yeni sözcükler, yeni   kavramlar türetilir. •Bu dile en güzel örnek Türkçedir. Ayrıca Altay dilleri,   (Moğolca, Mançu-Tunguz) küçük ayrımlarla Japonca; Ural dilleri (Fince,   Macarca, Samoyetçe) ile bazı Asya ve Afrika dilleri bu gruba girer.

 

4. “Dillerin Sınıflandırılması ve Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri” ünitesindeki şemalardan, tablolardan ve araştırma sonuçlarından hareketle Türkçenin köken ve yapı bakımından dünya dilleri arasındaki yerini belirleyerek tahtaya yazınız.

4.            Yapı Bakımından : Sondan eklemeli

                Köken Bakımından: Ural – Altay Dil Ailesinin Altay kolundandır

 

2. Metin

DİL REFORMU VE ATATÜRK

 

5. Yukarıdaki metinden ve yaptığınız araştırmalardan hareketle Atatürk’ün Türk dili ve diller hakkındaki görüş­lerini sözlü olarak ifade ediniz.

5.

6. Araştırma sonuçlarına bağlı kalarak Atatürk’ün Türk dilinin gelişmesi ile ilgili yaptığı çalışmaları belirleyip maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

6. Türk Dil Kurumunu kurulumu, yeni harflerin kabulü ve Güneş Dil Teorisi gibi çalışmaları yapmıştır.

 

Anlama – Yorumlama

1. Dil bilimi alanında yapılan çeşitli tespit ve sayımlara göre dünyada ölü veya yaşayan 3000’in üzerinde dilin varlığı söz konusudur. Bu durumu dil-millet ilişkisi çerçevesinde nasıl değerlendirebilirsiniz?

1. Yeryüzünde o kadar çok millet  olduğunu ve bunların bazılarının kendi ait dillerinin olduğunu düşünürsek bu  kadar dil olması son derece normaldir. Her ulus kendi milli bilinci oluşturmak gayreti içindedir ve bu gayret onları bir dil etrafında şekillendirdiği için sayı ister istemez 3000’e dayanmaktadır.

2. Ana dili Türkçe olan biri, Japonca ve Çinceden hangisini daha kolay öğrenebilir? Neden? Tartışınız. Sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

2. Aynı dil ailesi içinde oluğundan dolayı Türkçe ile Japonca arasında ses sistemi, yapı ve söz dizimi bakımından benzerlik vardır.

3. Dil ailesi ağacında yanda görüldüğü gibi küçük dallar ve yapraklar olsaydı bu yapraklar ve küçük dallar dilin hangi terimlerini karşılardı?

3. Dillerin kollarını ve dillerin zaman içerisinde değişip farklılaştığını gösterir.

4.  Atatürk’ün Türk diliyle ilgili görüşleri dikkate alındığında Türkçenin bugünkü durumu ile ilgili neler söylenebilir?

4. Türkçe yüzyıllardan beri varlığı sürdüren bir dildir. Zaman zaman çeşitli dillerin etkisinde çok fazla kalsa da bu durumdan hemen kendin kurtarabilen bir dildir. Sondan eklemeli bir dil olup yeni eşya ve kavramlara yeni kelimeler türetmek gibi bir sıkıntısı yoktur. Eskiden göçebe bir millet olduğumuz için bugün hemen hemen bir çok kıtada Türkçe konuşulmaktadır.

5. Dil Reformu ve Atatürk metninden ve yaptığınız araştırmalardan hareketle Atatürk’ün Türk dili ile ilgili yap­tığı çalışmalardan en önemlisi sizce hangisidir? Neden? Tartışınız. Sonucu tahtaya yazınız.

5. Türk Dil Kurumu’nun kurulması…

6. İngilizcedeki “star, lip” kelimeleriyle, Farsçadaki “sitare, leb” kelimelerinin benzerliğinden hareketle bu dil­lerin birbiriyle ilişkisi hakkında neler söylenebilir?

6. Aynı dil ailesi içinde oldukları söylenebilir.

 

Ölçme – Değerlendirme

1.  Aşağıdakilerden hangisi “Ural-Altay Dil Ailesi” grubuna girmez?

A) Yakutça

B) Fince

C) Hintçe

D) Macarca

E) Türkçe

CEVAP:C

 

2. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.

Dünya dilleri YAPI ve KÖKEN bakımından olmak üzere iki şekilde gruplandırılır.

Türkçe köken bakımından URAL ALTAY dil ailesi grubuna girer.

Sözcük türetirken  isim ve fiillerin çekiminde  köklerin  hiç değişmediği  dil  grubuna yapı  bakımından ÇEKİMLİ (BÜKÜMLÜ) diller denir.

 

3.  Aşağıdaki dilleri, yapı ve köken özelliklerine göre doğru şekilde eşleştiriniz.

a. Hint-Avrupa Dil Ailesi Farsça
  Hami-Sami Dil Ailesi İbranice
  Ural-Altay Dil Ailesi Japonca
b. Çekimli Dil Almanca
  Eklemeli Dil Moğolca
  Tek Heceli Dil Tibetçe

 

 4. Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

Türkçe yapı bakımından çekimli bir dildir. ( Y  )

Eklemeli dillerde kelimeler köklere getirilen eklerle türetilir. ( D  )

İngilizce ve Arapça yapı bakımından çekimli diller grubuna girer. (  Y  )

5.  Dil ailesi ifadesi aşağıdakilerden hangisini anlatmaz?

A) Dillerin yapı benzerliğini

B) Söz dizimi benzerliğini

C) Söz varlığı benzerliğini

D) Milletlerin aynı kökten geldiklerini

E) Dillerin ses sistemi benzerliğini

CEVAP:D

 

6.  Köken bakımından dil aileleri kaça ayrılmaktadır?

1. Hint – Avrupa Dilleri Ailesi

a. Asya Kolu: Hintçe, Farsça, Ermenice

b. Avrupa kolu: Germen (Cermen) Dilleri: Almanca, İngilizce, Felemekçe (Hollanda’da ve Belçika’nın bir kısmında kullanılan dil).

Romen Dilleri: Latince, Fransızca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca

İslav Dilleri: Rusça, Sırpça, Lehçe (Lehistan bölgesinde kullanılan dil).

 

2. Hami-Sami Dilleri Ailesi: Akatça, Arapça, İbranice

 

3. Bantu Dilleri Ailesi: Orta ve Güney Afrika’da yaşayan Bantuların dilleri bu gruba girer.

 

4. Çin Dilleri Ailesi: Çince ve Tibetçe bu ailedendir.

 

5. Ural- Altay Dilleri Ailesi:

a. Ural Kolu: Fince, Macarca, Estonca

b. Altay Kolu: Türkçe, Moğolca, Mançuca Türkçe dünya dilleri arasında yapı bakımından sondan eklemeli dil grubuna girer. Köken bakımından ise Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlıdır.

 

7. Atatürk’ün Türk dilinin gelişmesi için yaptığı çalışmalar nelerdir?

7. Türk Dil Kurumunu kurulumu, yeni harflerin kabulü ve Güneş Dil Teorisi gibi çalışmaları yapmıştır.