9.Sınıf Edebiyat Kitabı Cevapları (Fırat Yayıncılık)

9.Sınıf Fırat Yayıncılık Edebiyat Kitabı 2.Ünite Değerlendirme Soruları(Sayfa 71,72,73,74,75)

DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Aşağıdaki cümleleri konudan edindiğiniz bilgilere göre tamamlayınız.

Şiirlerden yazıldığı DÖNEMLE ilgili sosyal hayat hakkında bilgiler edinilebilir.

Şairler yetiştikleri dönemin SOSYAL ve SİYASİ hayatını eserlerine yansıtırlar.

Namık Kemal’in yetiştiği Tanzimat Döneminde toplumda etkili olan hak, adalet, hürriyet gibi kavramlar, şiirlerde döneminin ZİHNİYETİNİ yansıtmak için kullanılmıştır.

Yunus Emre’nin şiirinde 13 ve 14. yüzyılda Anadolu’da yaygınlaşan TASAVVUFUN etkisi vardır.

 

2. Aşağıdakilerden hangisi bir şiirin yazıldığı dönemde hâkim olan zihniyeti ortaya koymaz?

A. Dönemin siyasi yapısının bilinmesi

B. Dönemin eserlerinin bilinmesi

C. Dönemin sosyal yapısının bilinmesi

D. Döneminin adlî yapısının bilinmesi

E. Dönemin edebî akımlarının bilinmesi

CEVAP: D

 

3. Her şair, döneminin kültür ve sanat hayatıyla ilgilenmek zorunda mıdır? Niçin?

3. Şair topluma duyarsız kalmaz çünkü yaşadığı toplumdan beslenir ama kesinlikle de ilgilenecek diyemeyiz.

 

4. Aşağıda verilen bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına da “Y” yazınız.

( D ) Şairler döneminin kültürel hayatını şiirlerine yansıtırlar.

( D ) Şairler kişisel duygu ve düşüncelerle de şiirler yazarlar.

( D ) Şairler toplumun değerlerine bağlı kalmak zorunda değillerdir.

 

ÇIKMAZ AYLAR

Bahtım, bahtım

Hele çıkmaz aylar çıksın,

Hele çıkmaz aylar çıksın…

Bahtım, bahtım ne güzelsin,

Hele çıkmaz aylar gelsin,

Hele çıkmaz aylar aylar gelsin…

Bana alaylar getirsin,

Sana saraylar getirsin.

Bahtım, bahtım ne beyazsın,

Güzel ay niye çıkmazsın?..

Ahmet Kutsi TECER

 

5. Aşağıdaki cümleleri bu konuda öğrendiğiniz bilgilere ve “Çıkmaz Aylar” şiirine göre tamamlayınız.

Şiirin birimi BEND

Şiirde HELE ÇIKMAZ AYLAR ÇIKSIN kelimeleriyle ses kaynaşması oluşturulmuştur.

Şiirde ÖZLEM duygusu hâkimdir.

Şiirin dili SADE

Şiir CUMHURİYET döneminde yazılmış olabilir.

 

6. Aşağıdakilerden hangisi şiirde yapıyı oluşturan birimlerden değildir?

A. Dize B. Cümle C. Bent D. Beyit E. Kıta

CEVAP: B

 

7. Şiirin yapısı, şiirin anlamının oluşmasında ne ölçüde etkilidir? Açıklayınız.

7. Şiirde ahenk önemlidir. Ahenk denilen şey de sadece ses ve ritm akışıyla olmaz bunun yanında şiirinde yapısı da önemlidir.

 

8. Aşağıda verilen bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

( D ) Şiirde yapı, anlam ve ses kaynaşmasından oluşan birimlerle sağlanır.

( Y ) Bir dizelik şiire beyit denir.

( Y ) Şiirin yapısı anlamını etkilemez.

( D ) Her edebî dönemin kendine özgü şiir yapısı vardır.

 

9. Aşağıdakilerden hangisi bir şiirin temasını bulmada etkili değildir?

A. Şiirin yapısının nasıl oluştuğu

B. Şiir birimlerinin taşıdığı anlam

C. Şiirdeki ahenk unsurlarının birim anlamındaki etkisi

D. Şairin şiiri yazdığı dönemin bilinmesi

E. Temanın şiirlerde şairine göre işleniş farklılığı gösterebileceği

CEVAP: D

 

10. Aşağıdakilerden hangisi temanın özelliklerindendir?

A. Şiirin yazıldığı dönemde belirgin sanat anlayışı olması

B. Şiirde asonans bulunması

C. Temanın eser dışında da var olan soyut bir kavram ya da düşünce olması

D. Temanın şiirde etkili olarak işlenmiş olması

E. Temanın güncel olması

CEVAP: c

 

11. Şiirin teması, şiirin yazıldığı dönemle ilişkili olmak zorunda mıdır? Niçin?

11. Şiirdeki temalar aynı zamanda dönemin zihniyeti verir; ama sevgi, aşk gibi evrensel temalar da her zaman aynı şey söz konusu değildir.

 

12. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

( D ) Tema şairin hayat görüşüne göre değişebilir.

( D ) Tema metinde somutlaştığında konu adını alır.

( Y ) Tema şiirin bir iki dizesiyle bulunur.

( Y ) Tema olmadan da şiir yazılır.

 

13. Aşağıdaki cümlelerin tamamlayıcısı olan gerekçeleri noktalı yerlere yazınız.

Şiir dili düz yazı dilinden SANATLI BİR SÖYLEYİŞ olduğu için farklıdır.

İmge sınırlı olan VARLIKLARLA sınırsız olan HAYALLER için doğmuştur.

Söz sanatı ile imge DAHA SINIRLI olduğu için birbirinden farklı anlatım biçimidir.

Şiir dilinde KELİMELER için çağrışımı önemlidir.

İmge soyut OLAN VARLIĞI SOMUTLAŞTIRMAK için oluşmuştur.

Şiir anlam için değil AHENK için yazılır.

 

14. Şiirde imge nasıl sağlanır?

14. Şiirde imge söz sanatlarıyla , mecazlarla ve somutlaştırma gibi özelliklerle sağlanır.

 

15. Aşağıdakilerden hangisi şiir dili incelenirken aranılacak özellik değildir?

A. Yan anlam

B. Yapı özelliği

C. Söz sanatları

D. İmge

E. Mecaz anlam

CEVAP:B

 

16. Aşağıdaki şiirde anlam ve ses kaynaşması nasıl sağlanmıştır?

16. Kelime aralarında s sesinin aşağı yazılması ile  hem ses hem de görüntü sağlanmaya çalışılarak anlam pekiştirilmeye çalışılmıştır.

KIRMIZI TÜYÜN DÜŞÜŞÜ

başka yollarda dolaşırız

kırmızı bir tüy üzülür gökte

                    s

elimizde olmayan şeylerle

kırmızı bir tüy üzülür gökte

                     s

Unutulmuş sorulara yanıtlar ararız

kırmızı bir tüy üzülür gökte

                           s

… Altay ÖKTEM

 

17. Şiirde ritim hangi unsurlarla sağlanır?

17. Kafiye, redif, ölçü, uyak düzeni, duraklar, vezin, ses akışları, iç kafiye…

 

18. Bir şiirde ahenk unsurları belirlenirken aşağıdakilerin hangisi aranmaz?

A. Söyleyiş özelliği

B. Ölçü

C. Şiirin yazıldığı sosyal dönem

D. Kafiye

E. Aliterasyon

CEVAP:C

 

19. Aşağıda adları yazılı olan edebî türlerin hangisinde ritim olur?

A. Masal

B. Deneme

C. Halk şiiri

D. Roman

E. Halk hikâyesi

CEVAP:C

 

20. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

( D ) Şiirdeki ritmi şiir ölçüsü hissettirebilir.

( Y  ) Ölçüsüz şiirlerde ahenk yoktur.

( Y ) Aliterasyon, asonans, iç kafiye, redif, kafiye gibi ses benzerlikleri, şiirin söyleyişindeki duyguyu etkilemez.

( Y ) Aruz ölçüsüyle yazılan şiirlerdeki ahenk anlayışı, hece ölçüsüyle yazılan şiirlerle aynıdır.

 

21. Aşağıdaki cümleleri, ahenk konusunda öğrendiğiniz bilgilere göre tamamlayınız.

Her edebî ESER  kendine özgü bir SES ve AHENK anlayışı vardır.

Şiirde ÖLÇÜ ve UYAK ahenk unsurudur.

 

22. Aşağıdaki dörtlükte ahenk hangi ögelerle sağlanmıştır?

Gönül yaylasının yavru maralı

Dağlardan taşlardan sakın ha sakın!

Dumanlı, rüzgârlı, karlı, boralı

Amansız kışlardan sakın ha sakın!

Abdurrahim KARAKOÇ

Dörtlükte ahenk kafiye ve rediflerle, ses ve kelime tekrarlarıyla, aliterasyon ve asonasla ve 11’li hece ölçüsüyle sağlanmıştır.

 

23. Aşağıdaki cümleleri konudan edindiğiniz bilgilere göre tamamlayınız.

Şiirlerde KELİMELER gerçek anlamlarından farklı anlamlar kazanabilir.

Şiirde gerçeklik TEMA algılayışla sınırlı değildir.

Şiirde gerçeklik verilirken şair tarafından DEĞİŞTİRİLİR ve DÖNÜŞTÜRÜLÜR

Şiir gerçekliğinde anlamlar, düşünce ve izlenim önemlidir.

Şiirdeki gerçeklik şiire ÖNEM KATAR.

 

24. Şiir gerçekliğini yorumlarken aşağıdakilerden hangisi önemli değildir?

A. Okuyucunun şaire olan sempatisi

B. Şairin gerçek hayatı nasıl yorumlayıp verdiği

C. Okuyucunun şiirden ne anladığı

D. Şiirdeki dizelerin anlamının bulunması

E. Her dönemin kendine özgü şiir gerçekliği olduğu

CEVAP:A

 

25. Şiirdeki gerçeklikte tasarımın rolü nedir?

25.

 

26. Farklı dönemlere ait şiirlerin gerçekliği birbirlerine benzeyebilir mi? Neden?

26. Benzemez çünkü her dönemi gerçekliği  ya da hayatı diğerinde farklıdır. Şair de var olan dış gerçekliği kendi içinde anlattığı için zamanlar değişince gerçeklikte  değişir.

 

27. Aşağıdakilerden hangisi şiir geleneğiyle ilişkilidir?

A. Şairin dünya görüşünü şiirine yansıtması

B. Şairin beyitlerle yazmayı tercih etmesi

C. Şairin “Herkesle dost yaşamalıyız.” temasını vermeye çalışması

D. Şairin, kendinden önce yazılan şiirlerin yapısını şiirinde kullanması

E. Şairin yabancı kökenli kelimelerle yazıyor olması

CEVAP: D

 

28. Aşağıdaki cümlelerden hangisi şiir geleneği açısından incelendiğinde yanlıştır?

A. Her şiirde geçmişten izler vardır.

B. Her dilin kendine ait bir şiir geleneği vardır.

C. Şiir geleneğine bağlı olarak şiir yazmaya çalışmak sanatsal söyleyişi engeller.

D. Şairin yetiştiği kültürel ortam şiire farklı bir söyleyiş kazandırabilir.

E. Şiir incelenirken farklı şiir geleneklerinin varlığı unutulmamalıdır.

CEVAP: C

 

29. Farklı şiir gelenekleri niçin oluşmuştur?

29. İçinde yetiştikleri sosyal ve onların kullandığı dil farklılaştıkça gelenek farklılaşır. Mesela Destan geleneğinde Şamanizm’i benimseyen Türkler zamanla Müslüman olunca sosyal, dini hayat değişmiş ve ortaya yeni bir gelenek olan Halk Şiiri Geleneği çıkmıştır.

 

30. Aşağıdaki cümleleri bu konuda öğrendiğiniz bilgilere göre tamamlayınız.

Şairin yetiştiği SOSYAL ve kültürel HAYAT şiirine farklı söyleyiş kazandırır.

Türk dili, Türk şiir GELENEĞİNİ oluşturmuştur.

 

31. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

( D ) Şiirin anlamı ile yorumu arasında ilişki vardır.

( D ) Şiirler okur tarafından farklı yorumlanabilir.

( D ) Şiir hangi yapıda yazılmışsa yorum da bu yapıya göre yapılır.

( Y ) Şair sezdirmek, duyurmak için şiir yazmaz.

 

32. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi şiir yorumuyla ilgili bir cümledir?

A. Şiir okuru mutlu etmek için yazılır.

B. Şiir duygunun ifadesidir.

C. Şair şiir yazarken parçayı bütünle, bütünü parçayla dil, yapı ve anlam yönünden ilişkilendirir.

D. Şair, şiirde kafiye kullanmak zorunda değildir.

E. Serbest şiirler anlam yönünden kapalıdır.

CEVAP:C

 

33. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?

A. Şiirin teması anlamla ilişkilidir.

B. Şiirde dile getirilen anlamın yanı sıra sezdirilen anlam da önemlidir.

C. Şiir ilk okunduğunda ne anlaşıldıysa ikinci okunuşunda da o anlaşılır.

D. Şiirden bazı dizeler çıkarıldığında anlamda bozulma oluşur.

E. Şiir, okurda değişik duygular uyandıran bir türdür.

CEVAP:C

 

34. Şiir yorumlanırken yapısı, anlamı ve teması niçin birlikte değerlendirilir?

34. Şiiri oluşturan unsurlar bir bütündür. Şiirde sadece şekil ya da sadece anlam yoktur. Bunların bir bütünlüğünden oluşan yapı olduğu unutulmamalıdır.

 

35. Aşağıdakilerden hangisi metin ve şair arasında ilişki kurmak için ipucu olur?

A. Şairin doğayı sevmesi

B. Şairin şiir dışında da eserler yazmış olması

C. Şairin belli bir sanat anlayışına bağlı olması

D. Şairin evli olması

E. Şairin İstanbul’da yaşamış olması

CEVAP: C

 

36. Aşağıda verilen bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

( Y  ) Şairin hayat hikâyesi ile metni arasında mutlaka bir ilişki vardır.

( D ) Şair, yetiştiği toplumun kültürel özelliklerini eserine aktarır.

( Y  ) Şair, kendinden sonra yetişen şairlere örnek olamaz.

( Y  ) Şair, toplumsal düşüncelerden soyutlanarak eser verir.

( D ) Şair, ortak temalara farklı yorumlar getirir.

 

37. Bir şiirin kimin tarafından yazıldığını anlamak için hangi yöntemleri kullanırsınız? Aşağıya yazınız.

37.Kullandığı imgelere, üslubuna, yazıldığı döneme, temasına, konusuna….

 

38. Her şair, şiirinde kendi hayat hikâyesini mi işler? Niçin?

38. Her şair kendi hayatıyla ilgili bilgileri eserlerine verir. Fakat yukarıdaki metinler de olduğu gibi de açık açık hayatıyla ilgili bilgi verme zorunluluğu da yoktur, sadece sezdirir.

 

39. Şairlerin yetiştiği ortam şiirlerine nasıl yansır?

39. Şairleri içinde yetiştiği ortam şekillendirir.