Cumhuriyet Edebiyatı, Yazarlar ve Eserleri

Ahmet Haşim – Hayatı ve Eserleri

 

AHMET HAŞİM

1.       1887  yılında Bağdat’ta doğdu.

2.       Babasının Arabistan vilayetlerinde kaymakam olması nedeniyle düzenli bir eğitim göremedi.

3.       12 yaşında babasıyla İstanbul’a geldi.

4.       1 yıl kadar Numune-i Terakki mektebinde okudu.Sonra Mekteb-i  Sultaniye geçip ortaöğrenimi burada tamamladı.

5.       Mezun olduktan sonra Halit Ziya’nın tavsiyesi ile Tütün ve Reji İdaresinde çalıştı bir taraftan da Hukuk Mektebine devam etti.

6.       Hukuk eğitimini yarıda bırakıp İzmir  Sultanisinde Fransızca ve edebiyat öğretmenliği  ve daha sonra da maliye Nezareti’nde mütercimlik yaptı.

7.       1.Dünya savaşındayken yaptığı askerlik nedeniyle Anadolu’nun çeşitli yerlerini gördü ve yakından tanıdı.

8.       Mütareke yıllarından sonra Düyun-u Umumiye’de çalıştı.

9.       Daha sonra Güzel Sanatlar ‘da mitoloji dersleri verdi ve akademideki bu görevi ölünceye kadar devam etti.

10.   4 Haziran 1933’te böbrek hastalığı nedeniyle öldü.

11.   Fecr-i Ati beyannamesine imza atmış en önemli yazarlarından biridir.

12.   Topluluk dağıldıktan sonra diğerleri gibi Milli edebiyatın içinde yer almamış, bağımsız kalarak kendi çizgisini çizmiştir.

13.   Yahya Kemal’le birlikte modern şiirin kurucusu sayılırlar, şiirimizin önemli dönüm noktalarından birini Ahmet Haşim oluşturur.

14.   1901 ile 1908 arasındaki dönemde Tevfik Fikret , Muallim Naci gibi yazarlardan etkilenmiş ama bir yandan Fransız şiirini iyi irdelemiştir.

15.   Küçük yaşta annesini kaybetmesi onun sıkıntı ve karamsarlığa sokmuştur. İstanbul’a geldiği günlerde de  insanlarla uyum problemi yaşamış ve bu durum da onu ve sanatını etkilemiştir.

16.   “Piyale” isimli şiir kitabının önsözünde “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar”ı  yazmış ve burada şiir hakkında görüşlerini belirtmiştir. Ona göre “şiirden mana çıkarmak bülbülü eti  için kesip yemek gibidir. Bir parça et için bülbülün o güzel sesinden mahrum kalmak ne anlam geliyorsa şiiri de tamamen anlam üzerinde kurmak da o derece yanlıştır.Şiirde  önemli olan hissetmek, duymak ve duyulmaktır. Şiirde ahenk ve musiki;  anlamdan önce gelir. Şiirin  dili anlam ile  müzik arasında bir yerdedir.

17.   Şiirlerinde dış dünyayı olduğu gibi değil, hayallerle süsleyerek şiire aktarmıştır. Şiirde anlam kapalılığından yanadır.

18.   Şiirleri imge ve hayal dünyası bakımından çok zengindir.

19.   Edebiyatımızda onu sembolist olarak sayanlar varsa da  sembollere çok vermediği için onu empresyonizme daha yakın görürler.

20.   Şiirlerinde çocukluk anıları, aşk  ve tabiat temalarını  işlemiştir.Akşam,gece,kızıl gün batımları, sararmış yapraklar,  loş karanlıklar başlıca kavramları kullanır.

21.   Ahmet Haşim şiirlerinde hiç toplumsal kaygıya yer vermemiştir.

22.   Sanat için sanat anlayışı ile şiir yazmıştır.

23.   Sanatçı hece ölçüsünü  köylü vezni olarak görmüş ve tüm şiirlerini aruzla yazmıştır.çok çeşitli nazım şekillerini denese de en çok serbest müstezatı denemiştir.

24.   Dil ve anlatım bakımından  ağır bir dil kullanış ve Fecr-i Ati’nin yabancı sözcük ve tamlama yüklü dilini çok sık tercih etmiştir.

25.   Şiirin dışında fıkra, anı, gezi yazısı türünde eserler vermiş. Düzyazıdaki üslubu konuşma havası içindedir.Açık, berrak, nükteli ve bazen de alaycı bir dili kullanır.

ESERLERİ:

ŞİİR:

Göl Saatleri, Piyale

 

DENEME-FIKRA-SOHBET:

Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan

 

GEZİ YAZISI:

Frankfurt Seyahatnamesi