Anlatım Bozukluğu

Çatı Uyuşmazlığı (Anlatım Bozuklukları)

Birleşik cümlelerde temel cümlenin etken olup yan cümlenin etken olmaması veya temel cümlenin edilgen olup yan cümlenin edilgen olmamasından kaynaklanan anlatım bozukluğudur.

 

  • Bu eşyaların hepsi güzelce paketlenip yarın akşam müşteriye teslim edeceğiz.

Bu cümlede “teslim edeceğiz” eylemi, temel cümlenin etken çatılı yüklemidir. Yan cümle de ise “paketlenip” eylemsisi (yan cümlenin yüklemi) edilgen çatılı bir özellik gösterdiğinden çatı uyuşmazlığı ortaya çıkmıştır. Bu cümledeki anlatım bozukluğu şu iki şekilde giderilebilir:

 

  • Bu eşyaların hepsi güzelce paketlenip yarın akşam müşteriye teslim edilecek.

Bu eşyaların hepsini güzelce paketleyip yarın akşam müşteriye teslim edeceğiz.

 

  • Bahçede olgunlaşmış meyveleri kasalara doldurduktan sonra depoya gönderilecek.

Bu cümlede “gönderilecek” eylemi, temel cümlenin edilgen çatılı yüklemidir. Yan cümle de ise “doldurduktan” eylemsisi (yan cümlenin yüklemi) etken çatılı bir özellik gösterdiğinden çatı uyuşmazlığı ortaya çıkmıştır. Bu cümledeki anlatım bozukluğu şu iki şekilde giderilebilir:

 

Bahçede olgunlaşmış meyveleri kasalara doldurduktan sonra depoya göndereceğiz.

Bahçede olgunlaşmış meyveler kasalara doldurulduktan sonra depoya gönderilecek.

 

 Diğer Örnekler

  • Her şey inceden inceye araştırılarak bir rapor düzenleyeceğiz.
  • Taksi çağrılarak hep birlikte gideceğiz.
  • Düşmanlara karşı zafer kazandıktan sonra önemli reformlar yapıldı.
  • Bu kitapların çoğu yeni basıldı ve çok sattı.
  • Evden çıktıktan sonra biraz yürüyüp arabaya binildi.
  • Bu kitap filan kişilerce hazırlanmış, filanca kişilerden oluşan bir komisyon incelemiştir.
  • Yönetim, inandırıcı olmak istiyorsa ; bu olayın aydınlatılmasına çalışılmalıdır.
  • Medyanın toplumu etkileme gücü ne büyütülmeli  ne de küçümsenmelidir.
  • Size çok kırgın olduğunu ve sizi bir daha görmek istemediğini söylendi.
  • Kendisine seslenen annesinin  yanına gidildi, bir gece önceki olayla ilgili bilgiler verildi.

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak.