Fiiller/Fiilimsiler/Fiilde Çatı

Fiilde Çatı – 1

FİİLDE ÇATI -1

1.      Edilgen eylemlerde işin gerçekleştiricisi belli değil­dir.

Aşağıdaki    cümlelerin    hangisinde    “durmak” edilgen çatılı fiil olarak kullanılmıştır?

A)   Coşkun akan ırmak iki gün içinde duruldu.

B)   Unutma hiçbir su bulanmadan durulmaz.

C)  Az önce başlayan kavga bitmiş, ortalık durul­muştu.

D)   Çocuk bu yıla kadar oldukça yaramazdı, şimdi duruldu.

E)   Toplantıda en çok öğrencilerin netleri üzerinde duruldu.

 

2.      Ne yapsam aşktan kaçamıyorum, eninde sonunda. yakalanıyorum,

I.                                                 II

kararlıyım bu defa bitti, ben artık  küstüm, oynamıyorum.

                                III                        IV                  V

Yukarıdaki cümlelerde geçen altı çizili fiillerden hangisi edilgendir?

A)   I.           B)   II.         C)  III.        D)   IV.       E)  V.

 

3.      “Dönüşlü eylemlerde özne hem işi yapan hem de işten etkilenendir.”

Aşağıdaki cümlelerin hangisi buna örnek ola­rak gösterilebilir?

A)   Küçük çocuk top oynarken bütün üstünü başını kirletmiş.

B)   Bayram nedeniyle evdeki bütün halılar yıkandı.

C)   Yarışmacılar teker teker görüşmeye alındı.

D)   Yağmur, şiddetli yağdıktan sonra dindi.

E)   Otobüste düşmemek için koltuk demirlerine tu­tundu.

 

4.      Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne yapılan eylemden etkilenen öğedir?

A)   Görüntüyü bozuyor diye evin önündeki ağaçla­rı kesmişler.

B)   Çaresi olmayan bir derdin içinde buldu kendini.

C)   Ağlayan çocuğu görünce dayanamayıp kuca­ğına aldı.

D)   Okulda  düzenlenen   resim  yarışmasını   oğlu­muz kazanmış.

E)   Yeni araba yarın yapılacak olan düğün için süslendi.

 

5.      Aşağıdaki  cümlelerin  hangisinde yüklem  du­rumundaki eylem işteşlik göstermez?

A)   Hava güneş battıkça daha da kızıllaşıyordu.

B)   İki hafta sonra Kızılay’da buluşmak üzere söz-leştik.

C)   Oğullarının   hayati   tehlikeyi   atlattığını   duyan anne ve baba sevinçten ağlaştılar.

D)   Her sabah onunla kapı önünde selamlaşıyoruz.

E)   Deprem korkusuyla herkes telaşla etrafa ka­çıştı.

 

6.      Artık insanların yaptıklarına gülüyordu. İki gün önce aynı hareket ona

I

yapılmıştı. Bunun üzerine  bir karar aldı. Herkesle arasına bir mesafe

       II                                                    III

koyacaktı. Artık bu olumsuzlukları yaşamak istemiyordu.

IV                                                                        V

Yukarıdaki   cümlelerde   hangi   yüklemin   fiili öznesine göre diğerlerinden farklı bir çatı özel­liği göstermektedir?

A)   I.           B)   II.          C)  III.        D)  IV.       E)  V.

 

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılıklı yapılan ve işin gerçekleştiricisi bilinmeyen bir eylem vardır?

A)   Öğrencim, dün gece dört yüz elli soru çözmüş.

B)   Olaydan sonra onun ne yaptığı bilinmiyor.

C)   Otomobil iki kilometre sonra polisler tarafından durduruldu.

D)   Onunla en son beş yıl önce bir restoranda gö­rüştük.

E)   Yapılan toplantıda hiç durmadan iki saat bu konu tartışıldı.

 

8. (I) Ne denilebilir ki yaşanmaz bu dünyada. (II) Her şey; iyi, kötü bile tersine çevrildi. (III) İnsanlar da artık ne yapacaklarını bilemiyor. (IV) Zaten bu dü­zene hiçbir şey yapılmaz. (V) Hiç kimse buna dur diyemez.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangile­ri edilgen çatılı değildir?

A)   I. ve II.                           B)   II. ve III.            C)  II. ve V.

D)  III. ve V.                         E)   IV. ve V.

 

9. “Bu konu hakkında binlerce insanla görüştük.” cümlesinin yüklemi çatı yönünden aşağıdakilerden hangisiyle özdeştir?

A)   Çiğnediğin sakız oturunca elbiseme yapışmış.

B)   Geceyi geçirmek için bir otel aradık.

C)  Ağladığımı gören annem içtenlikle bana sarıl­dı.

D)  Aramızda anlaşma sağlandı ve el sıkıştık.

E)   Onunla aramızdaki iletişim bir anda oluştu.

 

10.          I.   Artık bu mahallede çocuk sesi duyulmuyor.

II.   En iyi şiir olarak benimki seçildi.

III.    Onu görür görmez vurulmuştu.

IV.    Sanatçı toplum sorunlarına dikkatle eğiliyor.

V.    Evlerin   sahiplerinin   belirlenmesi   için   kura çekildi.

Yukarıdaki cümlelerden hangileri edilgen çatı­lıdır?

A)   I., II., III.            B)   II., III., IV.          C)  I., II., V.

D)   I., III., V.            E)   II., IV., V.

 

11.   Aşağıdaki    cümlelerin    hangisi    özne-yüklem ilişkisine göre farklıdır?

A)   Yavaş yavaş karanlığı anlamaya başladı.

B)   Sana her zaman aileden biri gibi davranıldı.

C)   Nedensizce denizin suları bir anda kabardı.

D)   Öğretmen içeri girince gürültü birden fısıltıya dönüştü.

E)   Zavallı adam borçları yüzünden perişan oldu.

 

12.      I.   Ortada bir yanlış anlaşılma olduğu görülebili­yordu.

II.    Öğretmen       arkasını       dönünce       hemen fısıldaşırlardı.

III.    Denizlere   gitmek   için   yanımızdan   yüzerek uzaklaştı.

IV.    Bu dükkanda her türlü antika eşya satılıyor.

V.    Hırsızın   o   olduğunu   anlayınca   şaşkınlıkla bakıştık.

Yukarıdaki numaralanmış cümleler özne-yüklem ilişkisi yönünden eşleştirilirse hangisi dışarıda kalır?

A)   I.           B)   II.          C)   III.        D)   IV.       E)  V.

 

13. “Geldiklerinde evde olduğumu anlamasınlar diye dolabın içine saklandım.” cümlesindeki özne-yüklem ilişkisi aşağıdaki cümlelerin hangisinde yoktur?

A)   Herkes rahatsız olduğu için iki gün önce bura­dan taşındılar.

B)   Babam ablamın yaptıklarını duyunca sinirli si­nirli söylendi.

C)   Yıllarca kimselere el açmadan az parayla ye­tindik.

D)   Sanatçının söylediği güzel şarkılar büyük bir coşkuyla alkışlandı.

E)   Ölenin o olmadığını anlayan herkes sevindi. 

 

14.   Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem ilişkisi diğerlerinden farklıdır?

A) Birden gök gürültüsünün sesini duyan güver­cinler çatıdan uçtu.

B)   Bana hiç kimsenin duymak istemeyeceği söz­ler söylendi.

C)   Öğrenci disiplin kurulu tarafından okuldan atıl­dı.

D)Gördüğünüz binalar depreme dayanıklı olma­maları gerekçesiyle teker teker dün yıkıldı.

E)   Kendime zarar verdiğim için bu odaya kapatıl­dım.

 

15.   “Hayat”   sözcüğü   aşağıdakilerden   hangisinde “sözde özne” olarak kullanılmıştır?

A)   Hayat  herkesin  yaşaması  gereken  zorlu  bir yolculuktur.

B)   Hayat en güzel şekliyle, her haliyle doyasıya yaşanmalıdır.

C)   Bazen hayat insana acı yüzünü bazen de tatlı yüzünü gösterir.

D)   Hayat onunla uğraşmayı seven, ona değer ve­ren insanları hoş tutar.

E)   Hayat insanı şekle sokan, insana şekil veren­dir.

 

16.   Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “aynı işi karşılıklı yapma” anlamı yoktur?

A)   Birbiriyle karşılaşınca selamlaştılar.

B)   Genç kızın yüzü gün geçtikçe güzelleşiyordu.

C)   İki arkadaş uzun süre dertleştiler.

D)   Sevgilerini birbirleriyle paylaştılar.

E)   Bu önemli konuyu uzun süre konuştuk.

 

CEVAPLAR

1   E 6   B 11   B
2  B 7   E 12  C
3  E 8   D 13   D
4  E 9   D 14  A 
5  A 10 C 15  B
    16  B