Cumhuriyet Edebiyatı

Öz (Saf) Şiir Anlayışını Sürdüren Şiir

Şiirde her türlü ideolojinin dışında kalarak sadece okuyucuda estetik haz uyandıran bu anlayış, temsilcilerini her türlü eğilimin dışında tutup bağımsız kişilikler olarak şiir yazmaya yöneltmiştir.

ÖZELLİKLERİ

  • Şiir dili her şeyin üzerindedir.
  • Şiir bir biçim (form) sorunudur.
  • Şairler iç ahengi yakalayabilmek için söz sanatlarından, ses benzerliklerinden, redif ve kafiyeden yararlanmışlardır.
  • Amaç iyi ve güzel şiir yazabilmektir.
  • Dilde saflaşma, sadeleşme görülür.
  • Şiir, soylu bir sanat olarak kabul edilir.
  • En değerli şey dizedir.
  • Şairlerin kendilerine özgü imge düzenleri vardır.
  • Sembolizmden etkilenmişlerdir.
  • İçsel ve gizemsel bir yaklaşımla insan anlatılır.
  • İşlenen temalar sıradan okurun anlayamayacağı niteliktedir.
  • Güzel şiirin ancak çalışarak elde edileceği ve şiirin emek işi olduğu görüşü hâkimdir.
  • Şiirin toplum için değil, sanat için olduğunu iddia ederler ve şiirlerini sanat için yazarlar.

TEMSİLCİLERİ

  • Ahmet Haşim
  • Yahya Kemal Beyatlı
  • Ahmet Hamdi Tanpınar
  • Cahit Sıtkı Tarancı
  • Necip Fazıl Kısakürek
  • Ahmet Muhip Dıranas
  • Asaf Halet Çelebi
  • Özdemir Asaf
  • Ziya Osman Saba ve

Yedi Meşalecilerin Diğer Temsilcileri

 

AHMET HAMDİ TANPINAR (1901-1962)

  • Şiirlerinde temel unsur musiki, his ve hayaldir.
  • Şiirlerinde dış öğe olarak ahenk, iç öğe olarak zaman kavramıyla bilinçaltı ağır basar.
  • Şiirlerini sade bir dille ve hece ölçüsüyle yazmıştır.
  • Öykü ve romanlarında kendi dönemindeki toplum yaşamını, bu yaşamın çelişkilerini ortaya koymuştur.
  • Roman ve öykülerinde psikolojik yön önemli bir yer tutar.
  • Kendi yaşamından da izler taşıyan Huzur, hem bir aşk hem de İstanbul’a olan derin sevgisinin romanıdır.

 

  • Huzur, Mahur Beste, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Sahnenin Dışındakiler, Aydaki Kadın: Roman
  • Yaz Yağmuru, Abdullah Efendi’nin Rüyaları: Öykü
  • Bütün Şiirleri: Şiir
  • Beş Şehir: Deneme
  • 19.Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Tevfik Fikret, Yahya Kemal: İnceleme

CAHİT SITKI TARANCI (1910-1956)

  • Şiirlerinde ölüm korkusu ile yaşama sevinci iç içedir.
  • Şiirlerini ahenkli bir biçimde, konuşma diliyle yazmıştır.
  • Hece ölçüsünde durakları atarak yeni biçimler aramış; daha özgür, yaşama, gerçeğe daha açık şiirler yazmıştır.
  • Garip akımından etkilenerek serbest şiiri denemiş; bir yandan da Baudelaire, Verlaine gibi Fransız şairlerinin etkisinde duygusal şiirler yazmıştır.
  • Ölüm gerçeğini başarıyla anlattığı Otuz Beş Yaş şiiri, adeta şairin adıyla özdeşleşmiştir.

 

 

  • Otuz Beş Yaş, Düşten Güzel ve Ömrümde Sükût: Şiir
  • Ziya’ya Mektuplar: Ziya Osman Saba’ya yazdığı mektupları içerir.

 

NECİP FAZIL KISAKÜREK (1905-1983)

  • Modern Türk şiirinin mistik şairidir.
  • Düzyazı türünde yapıtları da olmasına rağmen asıl güçlü yanı şiirlerindedir.
  • Halk şiirimizin öz ve biçim yapısından yararlanmıştır.
  • Şiirlerinde, esrarlı iç âlemini, felsefi görüşlerini, metafizik konuları etkileyici bir anlatımla dile getirir.
  • Büyük Doğu adlı dergiyi çıkarmış; tarih, medeniyet, Batılılaşma ve politika konularında yazılar yazmıştır.

 

  • Kaldırımlar, Örümcek Ağı, Ben ve Ötesi, Sonsuzluk Kervanı, Çile (Bütün şiirlerini içerir.): Şiir
  • Bir Adam Yaratmak, Para, Tohum, Reis Bey: Tiyatro
  • Namık Kemal, Ulu Hakan İkinci Abdülhamit Han: İnceleme, monografi
  • Aynadaki Yalan: Roman

 

AHMET MUHİP DIRANAS (1908-1980)

  • Sembolizmin etkisinde kalmış, biçim ve ahenge önem vermiştir.
  • Toplumsal konulardan, günün sorunlarından çok, duyguların sonsuzluğuna yönelmiştir.
  • Şiirlerinde aşk önemli bir yer tutar; ayrıca doğayı ve ölümü de şiirlerinde işlemiştir.
  • Ölçü ve uyağa sıkı sıkıya bağlı kalmış, ritme önem vermiştir.

 

  • Şiirler: Şiir
  • Gölgeler, O Böyle İstemezdi: Tiyatro

 

ASAF HÂLET ÇELEBİ (1907-1958)

  • Klâsik (divan) edebiyatımızla Fars edebiyatını da iyi bilen, bu edebiyatlarla ilgili inceleme ve çevirileri de olan şair, 18 yaşına kadar gazel ve rubailer yazmış, 1937’den sonra yazdığı serbest nazımlı şiirlerinde kişiliğini bulmuştur.
  • Bütün şiirlerinin toplandığı Om Mani Padme Hum onun gizemci şiirini bütünüyle yansıtır.
  • Türk şiirinde modern gelenekçi anlayışın temsilcisi oluştur. Doğu-Batı kültürlerini bağdaştırarak, ilhamını Asya tasavvuf ve dinler tarihinin ünlü kişilerinden, eski doğu medeniyet ve masallarından alan, egzotik şiirleriyle tanınmıştır.
  • He, Lamelif, Om Mani Padme Hum: Şiir

 

ÖZDEMİR ASAF (1923-1981)

  • İnsan toplum ilişkilerine yönelik temaları konu edinerek düşünceye dayalı bir şiir evreni kurmuştur.
  • Duygu ve düşünce yoğunluğuyla birlikte, alay ve taşlama şiirine egemen olan öğelerdir. İnsan ilişkilerinin toplumsal ve bireysel yanlarını sen ben ikileminde vermiştir.
  • Çok kullandığı sevgi, ayrılık, ölüm temaları, son dönem şiirlerinde yerini kaçış ve umutsuzluğun tedirginliğine bırakmıştır.
  • Batı şiiri ve geleneksel Türk şiirinden yararlanarak oluşturduğu bileşim sanatını zenginleştirip geliştirmiştir.
  • Dünya Kaçtı Gözüme, Lavinia, Yalnızlık Paylaşılmaz, Bir Kapı Önünde, Yuvarlağın Köşeleri, Çiçekleri Yemeyin, Ben Değildim: Şiir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak.